استارت نخوردن ماشین یکی از مشکلاتی است که امکان دارد برای هر راننده ای پیش بیاید. این مشکل به دلایل زیادی اتفاق میافتد که در این مطلب، قصد بررسی آنها را داریم. به شما توصیه میکنیم برای عیب یابی و نحوه رفع این مشکل، تا انتهای مطلب همراهمان بمانید!
خرابی یا خالی شدن باتری؛ اولین دلیل استارت نخوردن ماشین
باتری وظیفه دارد برق اولیه مورد نیاز برای چرخاندن موتور استارت و فعال کردن تجهیزات الکتریکی خودرو را تامین کند. اگر باتری ضعیف یا خالی شده باشد، موتور نمیتواند با سرعت کافی بچرخد و خودرو روشن نمیشود.
-
روشن ماندن چراغهای جلو، ضبط، چراغ داخل کابین یا تجهیزات جانبی از دلایل رایج تخلیه باتری است.
-
-
گاهی نیز خودرو برای چند روز یا چند هفته استفاده نمیشود و مصرف ناچیز سیستمهایی مانند دزدگیر، ساعت و کامپیوتر خودرو، به تدریج شارژ باتری را کاهش میدهد.
عمر مفید باتری معمولا به شرایط استفاده، کیفیت باتری، دمای محیط و وضعیت سیستم شارژ بستگی دارد. گرمای زیاد و سرمای شدید هر دو میتوانند عملکرد باتری را کاهش دهند. اگر باتری خودرو چند سال کار کرده است و نشانههای خراب شدن باتری ماشین مانند ضعیف شدن استارت یا کم نور شدن چراغها را مشاهده میکنید، بهتر است پیش از خوابیدن کامل باتری آن را تست کنید.
چطور باتری خودرو را با مولتیمتر تست کنیم؟
یکی از روشهای ساده برای بررسی وضعیت باتری، استفاده از مولتیمتر دیجیتال است. برای این کار خودرو باید خاموش باشد و بهتر است حداقل ۳۰ دقیقه از خاموش کردن آن گذشته باشد تا عدد دقیقتری به دست آید.
مراحل تست به این شکل است:
-
مولتیمتر را روی حالت اندازهگیری ولتاژ مستقیم یا DC قرار دهید.
-
پراب قرمز را به قطب مثبت باتری وصل کنید.
-
پراب مشکی را به قطب منفی باتری بزنید.
-
عدد نمایش داده شده را بررسی کنید.
به صورت کلی:
-
ولتاژ حدود ۱۲.۶ ولت، نشاندهنده شارژ مناسب باتری است.
-
ولتاژ بین ۱۲.۲ تا ۱۲.۴ ولت، میتواند نشانه کاهش شارژ باشد.
-
ولتاژ کمتر از ۱۲ ولت، معمولا به معنای ضعیف یا تخلیه بودن باتری است.
-
اگر هنگام استارت زدن ولتاژ بهشدت افت کند، باتری ممکن است توان لازم برای راهاندازی موتور را نداشته باشد.
توجه داشته باشید که فقط اندازهگیری ولتاژ، سلامت کامل باتری را مشخص نمیکند. ممکن است باتری در حالت خاموش ولتاژ مناسبی داشته باشد اما هنگام استارت، جریان کافی تولید نکند. به همین دلیل، تست زیر بار یا تست با دستگاه مخصوص باتری، نتیجه دقیقتری ارائه میدهد.
سولفاته شدن یا شل بودن سرباتریها
گاهی باتری سالم است اما برق به دلیل ضعف اتصالات به استارت یا سایر بخشها نمیرسد. سرباتریهای مثبت و منفی باید کاملا محکم و تمیز باشند. تشکیل رسوبات سفید، سبز یا آبیرنگ در اطراف سرباتری، نشانه سولفاته شدن اتصال است.
سولفاته شدن باعث افزایش مقاومت در مسیر عبور جریان میشود. در نتیجه، ممکن است چراغهای خودرو روشن شوند اما هنگام استارت، برق کافی به موتور استارت نرسد. در این حالت معمولا صدای تق تق شنیده میشود یا تمام چراغهای پشت آمپر هنگام استارت کم نور میشوند.
برای بررسی این بخش، به صورت زیر عمل کنید:
-
خودرو را خاموش کنید.
-
ابتدا اتصال منفی باتری را جدا کنید و سپس سراغ اتصال مثبت بروید.
-
سرباتریها را از نظر شل بودن، ترکخوردگی و سولفاته شدن بررسی کنید.
-
رسوبات را با برس مخصوص تمیز کنید.
-
پس از تمیز کردن، اتصالات را محکم ببندید.
هشدار:
هنگام کار با باتری مراقب باشید ابزار فلزی همزمان با دو قطب تماس پیدا نکند. باتری حاوی مواد شیمیایی و گاز قابل اشتعال است، بنابراین از ایجاد جرقه و نزدیک کردن شعله به آن خودداری کنید.
خرابی کابل منفی و اتصال بدنه
برق خودرو فقط از طریق کابل مثبت منتقل نمیشود. کابل منفی باتری باید اتصال مناسبی بین باتری، بدنه و موتور ایجاد کند. اگر این کابل قطع، فرسوده، زنگزده یا شل باشد، جریان کافی به مدار استارت نمیرسد.
یکی از نشانههای خرابی اتصال بدنه، روشن و خاموش شدن نامنظم تجهیزات برقی، استارت ضعیف و گرم شدن کابلها است. گاهی با اتصال موقت یک کابل رابط مناسب از قطب منفی باتری به بخش فلزی موتور، میتوان به صورت اولیه مشکل اتصال بدنه را بررسی کرد؛ اما این کار باید با دقت و رعایت اصول ایمنی انجام شود.
اگر کابلها فرسوده یا روکش آنها پاره شده است، تعمیر موقت ممکن است خطرناک باشد. در چنین شرایطی بهتر است کابل توسط برقکار خودرو تعویض شود.
خرابی دینام؛ وقتی باتری دوباره خالی میشود
دینام وظیفه دارد هنگام روشن بودن موتور، باتری را شارژ کند و برق مورد نیاز تجهیزات خودرو را تامین کند. اگر دینام درست کار نکند، باتری پس از مدتی تخلیه میشود؛ حتی اگر خود باتری سالم باشد.
بعضی رانندگان پس از استارت نخوردن ماشین، باتری را تعویض میکنند اما چند روز بعد دوباره با همان مشکل مواجه میشوند. در این شرایط باید عملکرد دینام بررسی شود.
نشانههای احتمالی خرابی دینام عبارتاند از:
-
روشن شدن چراغ باتری روی صفحه کیلومتر
-
کم نور شدن چراغهای جلو هنگام کار کردن موتور
-
ضعیف شدن یا قطع و وصل شدن تجهیزات برقی
-
شنیده شدن صدای زوزه یا جیرجیر از قسمت دینام
-
خالی شدن مکرر باتری
-
خاموش شدن خودرو پس از جدا کردن کابل باتری
برای بررسی اولیه دینام میتوان ولتاژ باتری را در زمان روشن بودن موتور اندازه گیری کرد. در بسیاری از خودروها، ولتاژ شارژ باید حدود ۱۳.۵ تا ۱۴.۷ ولت باشد؛ البته مقدار دقیق به نوع خودرو و سیستم شارژ آن بستگی دارد. اگر عدد بسیار پایین باشد، ممکن است دینام، آفتامات، تسمه دینام یا سیم کشی آن مشکل داشته باشد.
هشدار:
هرگز برای تست دینام، کابل باتری را هنگام روشن بودن موتور جدا نکنید. این کار در خودروهای جدید ممکن است به ECU و تجهیزات الکترونیکی آسیب بزند.
خرابی موتور استارت یا اتوماتیک استارت
موتور استارت قطعهای است که با دریافت جریان زیاد از باتری، موتور خودرو را به چرخش درمیآورد. اگر باتری و اتصالات سالم باشند اما استارت عمل نکند، احتمال خرابی موتور استارت یا اتوماتیک استارت وجود دارد.
خرابی استارت میتواند به شکلهای مختلف دیده شود:
-
شنیدن یک صدای تق و روشن نشدن موتور
-
سکوت کامل هنگام چرخاندن سوئیچ
-
چرخش بسیار کند موتور با وجود سالم بودن باتری
-
گیر کردن استارت بهصورت مقطعی
-
شنیدن صدای چرخش آزاد بدون درگیر شدن با موتور
زغالهای موتور استارت، اتوماتیک استارت، بوشها و چرخدنده استارت از قطعاتی هستند که ممکن است فرسوده شوند. در بعضی موارد، ضربه بسیار آرام به بدنه موتور استارت میتواند باعث حرکت موقت زغالهای فرسوده شود، اما این راهحل دائمی نیست و نباید به قطعه ضربه شدید وارد کرد.
اگر خودرو گاهی روشن میشود و گاهی هیچ واکنشی ندارد، احتمال خرابی داخلی استارت یا وجود مشکل در رله و سیم کشی بیشتر است.
نقش سوئیچ، رله و فیوز در استارت نخوردن خودرو
برای روشن شدن خودرو، جریان برق باید از مسیر سوئیچ، رله استارت، فیوزها و سیمکشی به موتور استارت برسد. خرابی هرکدام از این بخشها میتواند باعث شود خودرو استارت نخورد.
اگر هنگام چرخاندن سوئیچ چراغهای پشت آمپر روشن هستند اما هیچ صدایی از استارت شنیده نمیشود، موارد زیر باید بررسی شوند:
-
فیوز مدار استارت
-
رله استارت
-
مغزی سوئیچ
-
سنسور وضعیت دنده
-
کلید کلاچ در خودروهای دندهای
-
سیستم ضدسرقت و ایموبیلایزر
-
سیم کشی بین سوئیچ و استارت
در خودروهای اتوماتیک، دنده باید روی حالت P یا N قرار داشته باشد. گاهی سنسور تشخیص وضعیت دنده دچار مشکل میشود و خودرو تصور میکند دنده در وضعیت ایمن قرار ندارد.
در این حالت، قرار دادن دنده روی N و امتحان کردن استارت ممکن است به تشخیص اولیه کمک کند؛ اما اگر مشکل تکرار شد، باید سنسور و مدار آن بررسی شود.
در خودروهای دندهای نیز فشردن کامل پدال کلاچ اهمیت دارد. خرابی کلید کلاچ میتواند مانع فعال شدن مدار استارت شود.
اگر ماشین استارت نمیخورد، باتری به باتری کنیم؟
باتری به باتری کردن در زمانی که باتری تخلیه شده است میتواند خودرو را موقتا روشن کند. برای این کار به کابل استاندارد و یک خودرو با باتری سالم نیاز دارید.
مراحل کلی عبارتند از:
-
هر دو خودرو را در فاصله مناسب پارک کنید، بهطوری که بدنه آنها با هم تماس نداشته باشد.
-
هر دو خودرو را خاموش کنید و تمام تجهیزات برقی را ببندید.
-
کابل قرمز را به قطب مثبت باتری خالی وصل کنید.
-
سر دیگر کابل قرمز را به قطب مثبت باتری سالم متصل کنید.
-
کابل مشکی را به قطب منفی باتری سالم وصل کنید.
-
سر دیگر کابل مشکی را به یک بخش فلزی بدون رنگ در بدنه یا موتور خودروی خاموش وصل کنید، نه مستقیما به قطب منفی باتری خالی.
-
ابتدا خودروی دارای باتری سالم را روشن کنید و چند دقیقه منتظر بمانید.
-
سپس خودروی خاموش را استارت بزنید.
-
پس از روشن شدن خودرو، کابلها را دقیقا برعکس ترتیب اتصال جدا کنید.
اگر خودرو پس از چند بار تلاش روشن نشد، ادامه دادن کار میتواند به استارت یا کابلها فشار وارد کند. همچنین اگر باتری ترکخورده، متورم یا دچار نشتی است، از باتری به باتری کردن خودداری کنید.
پس از روشن شدن خودرو، بهتر است چند دقیقه آن را روشن نگه دارید و برای بررسی دینام و باتری به تعمیرگاه مراجعه کنید. رانندگی کوتاه همیشه نمیتواند باتری کاملا تخلیهشده را شارژ کند.
آیا هل دادن خودرو روش مناسبی است؟
هل دادن خودرو فقط برای برخی خودروهای دندهای امکان پذیر است و در خودروهای اتوماتیک نباید انجام شود. این روش در خودروهای جدید نیز همیشه توصیه نمیشود، زیرا ممکن است به سیستم کاتالیزور، تسمهها یا بخشهای الکترونیکی آسیب برسد.
اگر مجبور به استفاده از این روش شدید، باید در محیطی امن، با سرعت کم و با کمک افراد کافی انجام شود. سوئیچ را در وضعیت روشن قرار دهید، دنده را روی دنده دو بگذارید، کلاچ را نگه دارید و پس از حرکت خودرو، کلاچ را بهآرامی رها کنید. اگر خودرو روشن شد، کلاچ را دوباره بگیرید و اجازه دهید موتور در دور مناسب کار کند.
در مسیرهای شلوغ، سراشیبیها یا محیطهای ناامن، این کار ریسک بالایی دارد و بهتر است از امداد خودرو یا کابل باتری استفاده شود.
وقتی استارت میچرخد اما خودرو روشن نمیشود
گاهی موتور استارت بهخوبی میچرخد اما خودرو روشن نمیشود. در این حالت، مشکل لزوما از باتری نیست. برای روشن شدن موتور، سه عامل اصلی لازم است: برق، سوخت و تراکم مناسب.
علتهای احتمالی عبارتند از:
-
تمام شدن سوخت یا خرابی نشانگر بنزین
-
خرابی پمپ بنزین
-
سوختن فیوز یا رله پمپ
-
خرابی شمع یا کویل
-
مشکل در سنسور دور موتور
-
اختلال در سیستم ضدسرقت
-
گرفتگی فیلتر سوخت
-
ایراد در ECU یا سیم کشی
هنگام باز کردن سوئیچ، معمولا صدای کوتاه پمپ بنزین از قسمت عقب خودرو شنیده میشود. اگر این صدا وجود ندارد، ممکن است پمپ، فیوز یا رله آن دچار مشکل شده باشد. البته برای تشخیص قطعی، باید از ابزار مناسب استفاده شود و از باز کردن بیدلیل قطعات خودداری کنید.
پیشگیری از استارت نخوردن خودرو
با چند اقدام ساده میتوان احتمال این مشکل را کاهش داد:
-
باتری را در فواصل منظم تست کنید.
-
سرباتریها را تمیز و محکم نگه دارید.
-
چراغها و تجهیزات برقی را هنگام ترک خودرو خاموش کنید.
-
اگر خودرو برای مدت طولانی استفاده نمیشود، وضعیت باتری را بررسی کنید.
-
تسمه دینام را از نظر ترک، شل بودن و فرسودگی بررسی کنید.
-
به روشن شدن چراغ باتری روی صفحه کیلومتر بیتوجه نباشید.
-
از باتری با ظرفیت مناسب برای خودرو استفاده کنید.
-
در فصل سرما، خودرو را برای مدت طولانی با تجهیزات برقی روشن رها نکنید.
-
پس از باتری به باتری کردن، علت تخلیه باتری را پیدا کنید.
هنگام نصب لوازم جانبی مانند سیستم صوتی، دزدگیر یا چراغهای اضافی، سیمکشی را به فرد متخصص بسپارید.
