خیلی از کارفرماها، مدیران مجتمعها، صاحبان سوله و حتی مالکان ویلا، قبل از اینکه برای آسفالتکاری محوطه یا پارکینگ تصمیم بگیرند، یکسری سؤال تکراری در ذهنشان دارند:
- «آسفالت چند سال عمر میکند؟»
- «ضخامت مناسب برای پارکینگ چقدر است؟»
- «روی آسفالت قدیمی دوباره میشود آسفالت کرد یا باید کَندن؟»
- «سیلکوت و درزگیری واقعاً لازم است یا فقط هزینه اضافه است؟»
این سؤالات کاملاً طبیعی است؛ چون آسفالتکاری جزو خرجهای سنگین ساختمانی است و اگر اشتباه تصمیم بگیریم، چند سال بعد با ترک، چاله و هزینهی دوباره روبهرو میشویم.
در ادامه، به ۱۰ سؤال مهم و پرتکرار درباره آسفالت محوطه و پارکینگ پاسخ میدهیم؛ و در طول مسیر، توضیح میدهیم چطور میتوانید با استفاده از خدمات hefazbam.com، آسفالتکاری پروژهتان را حرفهای، اقتصادی و ماندگار انجام دهید.
۱. آسفالت محوطه و پارکینگ معمولاً چند سال عمر میکند؟
در دنیا، برای رویههای آسفالتی جادهها معمولاً یک بازهی ۱۰ تا ۱۲ سال بهعنوان عمر مفید هدفگذاری میشود، به شرط آنکه طراحی، اجرا و نگهداری طبق استاندارد انجام شود. اما در ایران، در بسیاری از پروژهها، گزارش شده که عمر مفید آسفالت راهها و سطوح پرتردد گاهی کمتر از ۳ سال است؛ که بیشتر ناشی از ضعف در کیفیت مصالح، زیرسازی و نبود برنامه نگهداری است.
البته برای محوطهها و پارکینگهای خصوصی شرایط بهتر است؛ چون:
- ترافیک معمولاً سبکتر از خیابانهای شهری است،
- میتوان زیرسازی را با دقت بیشتری انجام داد،
- و امکان برنامهریزی برای نگهداری دورهای (سیلکوت، درزگیری، لکهگیری) وجود دارد.
اگر:
- زیرسازی اصولی باشد،
- ضخامت مناسب انتخاب شود،
- آبروها و شیببندی درست انجام شود،
- و هر چند سال یکبار سیلکوت و درزگیری جدی گرفته شود،
آسفالت محوطه و پارکینگ میتواند بهراحتی ۸ تا ۱۲ سال یا بیشتر کار کند؛ بدون اینکه نیاز به تخریب کامل داشته باشد و با تعمیرات موضعی و روکش نازک به عمرش اضافه میشود.
مجموعههایی مانند حفاظ بام، در کنار اجرای آسفالت، روی مشاورهی طراحی، شیببندی، نوع آسفالت و برنامهی نگهداری هم تأکید میکنند، تا عمر واقعی آسفالت به چیزی که روی کاغذ نوشته میشود نزدیکتر باشد.
۲. ضخامت مناسب آسفالت برای پارکینگ و محوطه چقدر است؟
این سؤال یکی از کلیدیترین پرسشهاست؛ چون مستقیماً روی قیمت و دوام اثر میگذارد.
بر اساس توصیههای فنی منتشرشده برای ضخامت آسفالت در کاربردهای مختلف در ایران:
- برای محوطه و پارکینگ خودروهای سبک:
- روی زیرسازی خوب، معمولا ۵ تا ۷ سانتیمتر آسفالت گرم پیشنهاد میشود.
- برای رمپها و مسیرهای با شیب بیشتر یا تردد نیمهسنگین:
- ضخامت میتواند به ۷ تا ۱۰ سانتیمتر هم برسد (معمولاً در قالب دو لایه بیندر + توپکا).
- برای خیابانهای اصلی و مسیرهای پرتردد:
- مجموع لایهها میتواند بین ۷ تا ۱۲ سانتیمتر باشد.
از طرف دیگر، طبق تحلیل قیمت حفاظ بام بر اساس نرخهای ۱۴۰۴، هر ۱ سانتیمتر آسفالت گرم روی یک مترمربع (با مصالح و اجرا) حدود ۷۰ تا ۸۰ هزار تومان هزینه دارد؛ یعنی اجرای آسفالت با ضخامت استاندارد ۵ سانتیمتر روی بستر آماده، حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ هزار تومان برای هر مترمربع تمام میشود.
بنابراین اگر صرفاً برای ارزانتر شدن کار، ضخامت را از ۵ سانت به مثلاً ۳ سانت کم کنیم، شاید در ظاهر عدد متری پایینتر شود، اما:
- تراکم و مقاومت لایه کم میشود،
- زودتر ترک و گودشدگی میگیرد،
- و در عمل، هزینهی تعمیر و روکش مجدد چند برابر صرفهجویی اولیه میشود.
حفاظ بام در برآوردهایش، ضخامت را بر اساس نوع کاربری (فقط سواری، رفتوآمد کامیون، لیفتراک و…) پیشنهاد میدهد؛ نه صرفاً برای پایین آوردن قیمت متری.
۳. چه زمانی باید روکش (Overlay) آسفالت انجام دهیم؟
همهی آسفالتهای فرسوده لازم نیست کامل تخریب شوند. در خیلی از پروژهها میتوان با اجرای یک روکش نازک یا متوسط (Overlay)، عمر سطح را چند سال دیگر تمدید کرد.
بهطور خلاصه، روکش زمانی گزینه مناسبی است که:
- ترکها سطحی و غیرسازهای باشند (مثلاً ترکهای مویی، ترکهای کمعمق شبکهای که هنوز زیرسازی سالم است)،
- نشستهای عمیق و موجهای شدید نداشته باشیم،
- لایهی قدیمی هنوز چسبندگی و مقاومت قابل قبول داشته باشد.
در این حالت، مراحل معمول کار چنین است:
- تمیزکاری و شستوشو سطح آسفالت قدیمی،
- لکهگیری موضعی چالهها و شکستگیهای عمیق،
- اجرای ماسه آسفالت یا نرمه در صورت نیاز، برای تسطیح ناهمواریها،
- قیرپاشی تککوت روی سطح قدیمی برای چسباندن لایه جدید،
- پخش و کوبیدن لایه جدید آسفالت گرم (معمولاً توپکا یا نرمه) با ضخامت مناسب.
اما اگر:
- ترکها بهصورت پوست سوسماری عمیق باشند،
- زیرسازی نشست کرده باشد،
- یا شبکهای از چالهها و گودشدگیهای زیاد داشته باشیم،
در این وضعیت، Overlay فقط ظاهر کار را برای مدت کوتاهی بهتر میکند و بعد از مدتی تمام ترکها از زیر بالا میزنند. در چنین پروژههایی، کارشناسان حفاظ بام معمولاً توصیه میکنند حداقل در بخشهای آسیبدیده، لایههای خراب برداشته و دوباره زیرسازی شوند.
۴. سیلکوت (Sealcoat) چیست و هر چند سال یکبار لازم است؟
سیلکوت یا روکش آببند، یک لایه نازک و محافظتی است که روی سطح آسفالت اجرا میشود تا:
- ترکهای ریز و مویرگی را پُر کند،
- سطح را در برابر آب، نفوذ رطوبت، مواد شیمیایی و اشعه UV محافظت کند،
- رنگ و ظاهر آسفالت را تازه و یکدست نگه دارد.
در بسیاری از منابع فنی تأکید شده که اجرای اندودهای قیری حفاظتی (مانند فوگسیل و سیلکوت) میتواند چند سال به عمر رویه آسفالتی اضافه کند؛ در برخی دستورالعملها، افزایش عمر ۳ تا ۴ ساله برای یک فوگسیل اصولی ذکر شده است.
هر چند سال یکبار؟
پاسخ، وابسته به شرایط است؛ اما بهطور معمول در ایران:
- برای پارکینگها و محوطههای با ترافیک سبک تا متوسط:
- هر ۳ تا ۵ سال یکبار سیلکوت توصیه میشود.
- برای مسیرهای پرتردد یا در مناطق با تابش شدید آفتاب، یخزدگی یا تماس با روغن و سوخت:
- ممکن است به دورههای کوتاهتر (مثلاً هر ۲ تا ۳ سال) نیاز باشد.
حفاظ بام علاوه بر اجرای آسفالت، میتواند برای شما برنامهی نگهداری دورهای پیشنهاد کند؛ یعنی با یک تماس، وضعیت فعلی محوطه شما ارزیابی شود و اگر زمان سیلکوت رسیده، نوع ماده و روش اجرا متناسب با پروژه انتخاب گردد.
۵. ترکها و درزهای آسفالت را چطور و کی باید درزگیری کنیم؟
بزرگترین دشمن آسفالت، آب است. وقتی آب از طریق ترکها به زیر لایه نفوذ میکند، خاک زیر آسفالت سست میشود؛ با تردد خودروها، خصوصاً وسایل سنگین، آسفالت میشکند، بالا میآید و چاله تشکیل میشود.
درزگیری (Crack Sealing) یعنی:
- تمیز کردن ترکها از گردوغبار و گیاهان،
- داغ کردن یا آمادهسازی دیواره ترک،
- و پر کردن آن با مواد درزگیر الاستیک قیری که در برابر تغییرات دما و حرکتهای کوچک روسازی، ترک نمیخورد.
بهترین زمان برای درزگیری:
- قبل از اینکه ترکهای موضعی به هم متصل شوند و شبکهای (پوست سوسماری) ایجاد کنند؛
- معمولاً قبل از شروع فصل بارندگی و یخزدگی، تا آب فرصت نفوذ نداشته باشد.
اگر در سالهای اول، ترکهای ریز را جدی بگیرید و درزگیری را بهموقع انجام دهید، هزینهتان ناچیز است؛ در عوض چند سال از هزینههای سنگین لکهگیری عمیق، روکش و حتی تخریب کامل آسفالت جلوگیری میکنید.
حفاظ بام میتواند بسته به وضعیت محوطه شما، ترکیب خدمات زیر را پیشنهاد کند:
- درزگیری ترکها،
- سیلکوت سطحی،
- و لکهگیری بخشهای آسیبدیده،
تا آسفالت فعلیتان عمر بیشتری پیدا کند و نیاز به آسفالتکاری مجدد عقب بیفتد.
۶. روی آسفالت قدیمی میشود دوباره آسفالت کرد؟
جواب کوتاه: بله، در بسیاری از موارد میشود؛ اما نه همیشه، و نه بدون قاعده.
چه زمانی میتوان روی آسفالت قدیمی روکش کرد؟
وقتی:
- ترکها سطحی و غیرسازهای باشند،
- نشستهای شدید و موجهای بزرگ نداشته باشیم،
- زیرسازی هنوز توان تحمل بار را داشته باشد،
در این حالت، با لکهگیری موضعی + تسطیح نرمه + قیرپاشی تککوت + روکش جدید میتوان سطحی کاملاً تازه ایجاد کرد.
چه زمانی باید آسفالت قدیمی تخریب شود؟
- ترکهای پوست سوسماری عمیق،
- نشستهای طولی و عرضی جدی (مثلاً کنار دیوار یا در مسیر عبور کامیونها)،
- چالههای تکرارشونده که چندبار پر شدهاند و دوباره باز میشوند،
همه نشانهی مشکل در زیرسازی یا ساختار لایههاست. در این وضعیت، اگر فقط روکش بزنید، عیب اصلی پابرجاست و ترکها و نشستها از زیر به روکش جدید منتقل میشوند.
کارشناسان حفاظ بام معمولاً قبل از اعلام قیمت نهایی روکش، وضعیت سازهای را بررسی میکنند و ممکن است پیشنهاد بدهند:
- فقط بخشهای خراب بهصورت نیمعمق یا عمقی برداشته و مجدداً آسفالت شوند،
- و بقیه سطح، روکش نازک بگیرد.
این ترکیب، هم هزینه را کنترل میکند، هم عمر واقعی روکش جدید را بالا میبرد.
۷. روی بتن هم میشود آسفالت اجرا کرد؟
در بسیاری از محوطهها، کف اولیه بتنی است (مثلاً کف سولهها، انبارها، پارکینگهای قدیمی)، اما به دلایل مختلف تصمیم گرفته میشود روی آن آسفالت اجرا شود؛ مثلاً:
- برای نرمتر شدن سطح و کاهش سر و صدا،
- برای اصلاح شیب و آبرو،
- یا برای پوشاندن ترکها و ترمیم ظاهر.
در اصل، اجرای آسفالت روی بتن امکانپذیر است، به شرط آنکه:
- ترکها و درزهای بتن تا حد امکان ترمیم شوند،
- سطح بتن از روغن، گردوغبار و مصالح سست کاملاً تمیز شود،
- در صورت لزوم، با شیارزنی یا زبر کردن سطح، چسبندگی افزایش یابد،
- قیر تککوت بهصورت اصولی روی بتن پاشیده شود،
- و ضخامت و نوع آسفالت بر اساس نوع ترافیک انتخاب گردد.
در پروژههای اینچنینی، تشخیص اینکه:
- آیا بتن موجود ظرفیت کافی برای تحمل بار اضافه را دارد یا نه،
- و آیا بهتر است همه جا آسفالت شود یا فقط در مسیرهای ترافیکی،
نیاز به نگاه مهندسی دارد. حفاظ بام با تجربهای که در ترکیب عایقکاری، بتن و آسفالت دارد، میتواند برای چنین پروژههایی راهحلهای تلفیقی (مثلاً بخشی آسفالت، بخشی عایق رطوبتی، بخشی کفپوش دیگر) پیشنهاد بدهد.
۸. آسفالت محوطه چرا ترک میخورد و چاله میشود؟
اگر بخواهیم صادق باشیم، بیشتر خرابیهای زودهنگام آسفالت در ایران، تصادفی و شانسی نیستند؛ معمولاً ریشهی آنها را میشود در چند عامل مشترک پیدا کرد:
- زیرسازی ضعیف یا ناقص (عدم تراکم کافی، شیببندی غلط، نبود زهکشی مناسب)،
- نفوذ آب از طریق ترکها، درزها، لبهها و آبروهای معیوب،
- انتخاب نامناسب نوع آسفالت و ضخامت نسبت به ترافیک،
- اجرای غیرحرفهای (دمای نامناسب آسفالت، قیرپاشی ناکافی، تراکم کم).
رایجترین انواع خرابیها که در گزارشهای فنی و مقالات تخصصی هم روی آنها تأکید میشود عبارتاند از:
- ترک پوست سوسماری: شبکهای از ترکهای ریز شبیه پوست سوسمار؛ معمولاً نشانهی خستگی سازهای و ضعف بستر.
- گودشدگی و چالهها: ناشی از نفوذ آب و عبور ترافیک، یا اجرای لکهگیری ضعیف.
- شیارشدگی و موج: در اثر عبور مداوم وسایل سنگین یا عدم تراکم کافی.
- جداشدگی دانهها: وقتی قیر کم باشد یا طرح اختلاط درست انتخاب نشده باشد، سطح زبر و سنگریزهها شُل میشوند.
برای پیشگیری، هم طراحی و اجرا مهم است، هم نگهداری دورهای. جایی مثل حفاظ بام، علاوه بر اینکه هنگام اجرا روی زیرسازی، قیرپاشی و تراکم حساس است، بعد از تحویل کار هم میتواند برای برنامهی نگهداری (درزگیری، سیلکوت، لکهگیری) در کنار شما باشد تا این خرابیها به حداقل برسد.
۹. برای افزایش عمر آسفالت محوطه و پارکینگ چه کارهایی لازم است؟
در بسیاری از تحلیلها درباره عمر آسفالت در ایران، تأکید شده که مشکل فقط قیمت و نوع آسفالت نیست؛ بخش مهم ماجرا، مدیریت نگهداری بعد از اجرا است.
چند اقدام ساده، اما بسیار مؤثر:
- تمیزکاری منظم سطح
- خاک، شن، برگ، روغن و سوختهای ریختهشده را هر چند وقت یکبار تمیز کنید.
- این کار جلوی تجمع آب و نفوذ مواد شیمیایی به ساختار آسفالت را میگیرد.
- کنترل زهکشی و آبروها
- مطمئن شوید آب باران در گوشهای جمع نمیشود.
- کفخوریها، کانالها و ناودانها را مرتب بازدید و تمیز کنید.
- درزگیری بهموقع
- بهمحض دیدن ترکهای خطی، قبل از اینکه به شبکه تبدیل شوند، آنها را درزگیری کنید.
- سیلکوت دورهای
- هر چند سال یکبار، بسته به شرایط، یک لایه سیلکوت یا فوگسیل میتواند جلوی نفوذ آب و اکسید شدن قیر را بگیرد.
- مدیریت ترافیک
- از پارک طولانیمدت وسایل فوقسنگین روی یک نقطه ثابت خودداری کنید.
- در ماههای اول بعد از اجرا، تا حد ممکن از چرخاندن فرمان درجا روی آسفالت تازه پرهیز کنید.
کارشناسان حفاظ بام با توجه به تجربهی میدانی در پروژههای متنوع، میتوانند برای هر محوطه، یک برنامهی نگهداری ساده و عملی پیشنهاد کنند تا با کمترین هزینهی سالانه، بیشترین عمر از آسفالت فعلی گرفته شود.
۱۰. بعد از اجرای آسفالت، چند روز نباید روی آن راه رفت یا پارک کرد؟
این سؤال هم برای محوطههای مسکونی و هم صنعتی بسیار مهم است؛ چون آسیبهای روزهای اول، بعضاً تا سالها روی سطح میمانند.
راهنمای کلی بر اساس توصیههای شرکتهای اجرایی و منابع فنی در ایران:
- پیادهروی روی آسفالت گرم تازه
- معمولاً بعد از چند ساعت (۱–۴ ساعت بسته به دما) امکانپذیر است؛
- اما بهتر است حداقل تا سرد شدن کامل سطح، رفتوآمد سنگین نداشته باشید.
- تردد خودروهای سواری
- در بسیاری از منابع، حداقل ۲۴ ساعت فاصله تا تردد توصیه شده است.
- هرچه هوا گرمتر باشد، بهتر است این زمان را طولانیتر کنید.
- تردد یا پارک وسایل نقلیه سنگین
- بهتر است چند روز (تا حدود یک هفته) به آسفالت فرصت داده شود تا کامل سفت شود، مخصوصاً در ضخامتهای بالاتر و مناطق گرم.
در بازهی یک تا دو هفتهی اول:
- تا حد امکان فرمان را درجا نچرخانید،
- دقیقاً هر بار در یک نقطه ثابت پارک نکنید،
- زیر پایههای جکها یا تجهیزات سنگین، از تخته یا صفحهی پخشکننده استفاده کنید.
اجرای اصولی توسط تیمی مثل حفاظ بام (رعایت دمای آسفالت، تراکم کافی، کنترل ضخامت) باعث میشود حتی اگر کمی هم این نکات رعایت نشوند، سطح مقاومت بهتری داشته باشد؛ اما اگر میخواهید بهترین نتیجه را بگیرید، خوب است که توصیههای اجرایی آنها را دقیق اجرا کنید.
جمعبندی: چرا برای آسفالت محوطه و پارکینگ، همکاری با «حفاظ بام» منطقی است؟
اگر این ۱۰ سؤال را کنار هم بگذاریم، یک جمعبندی ساده بهدست میآید:
- عمر آسفالت فقط به خود آسفالت بستگی ندارد؛
- زیرسازی، زهکشی، ضخامت، نوع آسفالت، سیلکوت و درزگیری و نحوهی استفاده و نگهداری، همگی در عمر آن نقش دارند.
- تصمیمهای اشتباه برای «کم کردن هزینه» (مثلاً حذف زیرسازی، کاهش ضخامت، یا بیخیالی نسبت به درزگیری و سیلکوت)، معمولاً در چند سال بعد با هزینههای سنگین تعمیر و اجرای مجدد جبران میشوند.
در این بین، داشتن یک پیمانکار و مشاور قابل اعتماد، کل بازی را عوض میکند.
خدماتی که حفاظ بام را به یک گزینه مطمئن تبدیل میکند
حفاظ بام یک مجموعه تخصصی در حوزهی آسفالت، ایزوگام، قیرگونی و عایقهای رطوبتی است که در سایت hefazbam.com، بهصورت شفاف دربارهی قیمتها، انواع محصولات و روشهای اجرا محتوا منتشر میکند و هم فروش مصالح و هم اجرای پروژهها را بر عهده میگیرد.
در حوزهی آسفالت محوطه و پارکینگ، چند مزیت مهم دارد:
- جدول قیمت شفاف و بهروز
در صفحهی اختصاصی قیمت آسفالت ۱۴۰۴، انواع آسفالت گرم (توپکا ۰۱۹، توپکا ۰۱۲، بیندر ۰۲۵، نرمه پشتبامی) با قیمت هر مترمربع با اجرا و قیمت هر تن درب کارخانه درج شده است. برای مثال:- هر مترمربع آسفالت توپکا ۵ سانتیمتری، حدود ۳۵۰ تا ۳۹۰ هزار تومان،
- هر مترمربع آسفالت نرمه پشتبامی، حدود ۴۰۰ تا ۴۵۰ هزار تومان،
با ذکر این نکته که این اعداد برای پروژههای با متراژ متوسط به بالاست و برای متراژ کم، قیمت به صورت توافقی محاسبه میشود.
👉 شما میتوانید قیمت بهروز را مستقیماً از همین صفحه بردارید:
صفحه قیمت آسفالت حفاظ بام: https://hefazbam.com/asphalt-price/ - توضیح دقیق انواع آسفالت و کاربردشان
در همین صفحه و سایر مطالب سایت، به زبان قابلفهم توضیح داده شده:- توپکا چیست و کجا استفاده میشود،
- بیندر چه نقشی دارد،
- نرمه آسفالت / پشتبامی برای چه فضاهایی مناسب است،
- و آسفالت حفاظتی، سرد و تراشه چه کاربردهایی دارند.
- مشاوره واقعی قبل از قیمت نهایی
کارشناسان حفاظ بام، قبل از اعلام قیمت قطعی برای آسفالت محوطه و پارکینگ، موارد زیر را بررسی میکنند:- نوع کاربری (فقط سواری، یا رفتوآمد کامیون، لیفتراک، ماشینآلات)،
- وضعیت زیرسازی موجود (نیاز به اصلاح، بیس، ساببیس یا نه)،
- متراژ و دسترسی (امکان اجرای مکانیزه یا لزوم کار دستی)،
- نیاز احتمالی به سیلکوت و برنامه نگهداری.
- همزمانی خدمات آسفالت با عایقکاری
در بسیاری از پروژهها، شما فقط آسفالت محوطه نمیخواهید؛- پشتبام، سرویسها، رمپها و… هم نیاز به ایزوگام یا قیرگونی استاندارد دارند.
حفاظ بام در هر دو حوزه فعال است؛ یعنی میتوانید کل بستهی عایق + آسفالتکاری را به یک تیم بسپارید و خیالتان از هماهنگی کار راحت باشد.
- پشتبام، سرویسها، رمپها و… هم نیاز به ایزوگام یا قیرگونی استاندارد دارند.
چند عکس بفرستید، بقیهاش با حفاظ بام
اگر شما هم:
- محوطهی خاکی یا آسفالت فرسوده دارید،
- پارکینگ مجتمع، سوله یا ویلایتان پر از ترک و چاله شده،
- بین روکش، تعمیر یا اجرای صفر تا صد مردد هستید،
- یا فقط میخواهید بدانید آسفالت محوطهی شما متری چند در میآید،
بهجای حدس و گمان، یک کار ساده انجام بدهید:
- متراژ تقریبی محوطه را یادداشت کنید (حتی اگر حدودی است).
- چند عکس واضح از وضعیت فعلی سطح بگیرید.
- به سایت حفاظ بام به نشانی hefazbam.com سر بزنید و از طریق اطلاعات تماس موجود در سایت،
- عکسها و توضیحات را برای کارشناسان بفرستید،
- لینک صفحه قیمت آسفالت ۱۴۰۴ را هم چک کنید: https://hefazbam.com/asphalt-price/
در مقابل، از تیم حفاظ بام میتوانید انتظار داشته باشید:
- یک برآورد شفاف و واقعی بر اساس قیمت روز بازار،
- پیشنهاد بهترین ترکیب خدمات (زیرسازی، آسفالت، روکش، سیلکوت، درزگیری)،
- و اجرای اصولی با هدف اینکه آسفالت محوطه و پارکینگ شما، سالها بدون دردسر کار کند.
بهجای اینکه چند سال یکبار دوباره همهچیز را از نو آسفالت کنید، با یک انتخاب حرفهای مثل حفاظ بام میتوانید از همین ابتدا درست هزینه کنید و از آسفالتکاریتان یک سرمایهی ماندگار بسازید، نه یک خرج تکراری.
